عصر مدرن از کی شروع شد
تعیین نقطه آغازین “عصر مدرن” همچون تلاش برای یافتن اولین قطره باران در طوفانی عظیم است؛ کاری دشوار و شاید بیثمر. اما اگر بخواهیم ردپای این دگرگونی عظیم را دنبال کنیم، باید به اروپای قرن پانزدهم و رنسانس بازگردیم. جایی که نه تنها هنر و علم، بلکه نگاه انسان به خود و جهان، دستخوش […]
اروپا در آستانه جنگ جهانی اول
اروپا در سال ۱۹۱۴، قارهای بود در اوج شکوه و در عین حال، آینهای تمامنما از تنشهای فروخورده و آرزوهای بر باد رفته. امپراتوریهای عظیم، از بریتانیای کبیر و امپراتوری استعماریاش گرفته تا فرانسه، آلمان، اتریش-مجارستان و روسیه، هر کدام در اوج قدرت ظاهری خود، بذرهای نابودی خویش را نیز در دل داشتند. دوران […]
روندهای آینده جهان از نگاه کوین کلی
در آغاز سدهی بیستویکم، بشر ایستاده بر قلهای از فناوری به گذشتهی خود مینگرد و درمییابد مسیر تمدن هیچگاه مسیری خطی نبوده است. از چرخ تا هوش مصنوعی، هر گام پیشرفت در واقع جهشی بوده از «داشتن» به «شدن» ــ از سلطه بر ابزار به اتحاد با آن. این همان چشماندازی است که کوین […]
آیا اقلیت بر جهان حاکمه؟
پرسش از اینکه چه کسی واقعاً بر جهان حاکم است، پرسشی کهن است. از دوران افلاطون و ارسطو تا عصر دیجیتال، انسان همواره در تلاش بوده بداند چه نیروها و گروههایی پشت تصمیمهای بزرگ، جنگها، اقتصاد و حتی آرزوهای جمعی ما ایستادهاند. آیا خرد جمعی اکثریت مسیر بشریت را تعیین میکند یا در واقع […]
تاریخ نوشیدنی های غیر الکلی
در نخستین فصل تاریخ، انسان تنها به منبع نخستین نوشیدنی دسترسی داشت: آب. در روزگاران شکار و گردآوری، آب یک هدیه مقدس بود. جوامع اولیه اغلب کنار چشمهها و رودخانهها سکونت میکردند، زیرا هم آشامیدنی بود و هم بخش حیاتی زیست. در برخی فرهنگهای کهن، آب نماد پاکی و تولد دوباره محسوب میشد. در مصر […]
اروپای قدیم چه بویی میداده؟
۱. دروازهای به گذشته — وقتی بوها روایتگر بودند اگر به قرن چهاردهم میلادی سفر کنیم، نخستین چیزی که حس میکنیم نه منظره است و نه صدا، بلکه بوست. در زمانهای که لولهکشی، فاضلاب و صابون کمیاب بودند، بوها زبان زندگی بودند. بوی تند حیوانات، چرم دباغیشده، دود چوب، و مزارع نمناک با هم در […]
داستان تایوان چیه؟
تایوان امروز، یکی از پیشرفتهترین و پویاترین اقتصادهای شرق آسیاست؛ کشوری کوچک، اما با تاریخی بزرگ که همچون آینهای از تحولات فرهنگی، سیاسی و اقتصادی شرق دور، در دل خود روایتهای فراوانی از مهاجرت، استعمار، مقاومت و پیشرفت دارد. در نگاه نخست، تایوان شاید تنها جزیرهای در غرب اقیانوس آرام به نظر برسد، اما […]
پادشاهان مجوس
در میان تمام شخصیتهای کتاب مقدس، کمتر کسی به اندازه “مجوسان” یا همان “سه پادشاه” شرقی، با هالهای از رمز و راز احاطه شده است. آنان از شرق میآیند، ستارهای را دنبال میکنند، کودک عیسی را در بیتلحم مییابند و هدایایی شگفت – طلا، کندر و مر – به او پیشکش میکنند. اما این […]
تاریخ نقشه
نقشه، پیش از آنکه یک ابزار باشد، یک ایده است. ایده ای که در ذهن انسانِ نخستین جرقه زد، وقتی برای اولین بار بر دیواره غار، با خطی زغالی، مسیر چشمه ای را ترسیم کرد تا دیگری گم نشود. شاید بتوان گفت تاریخ نقشه، همزاد تاریخ اندیشه بشری است؛ زیرا انسان تنها موجودی است که […]
امپراتوری عباسیان عصر طلایی اسلام
امپراتوری عباسیان یکی از مهمترین و طولانیترین خلافتهای اسلامی بود که بیش از پنج قرن بر بخش بزرگی از جهان اسلام حکومت کرد. عباسیان در سال ۱۳۲ هجری قمری با حمایت ابومسلم خراسانی و شکست امویان به قدرت رسیدند. آنان نسب خود را به عباس بن عبدالمطلب، عموی پیامبر اسلام، میرساندند و از این […]